Stratigos

Strategos, (Grekçe: στρατηγός (strategós), çoğulu: στρατηγοί (strategoí); Dor Yunanca: Στραταγός (stratagós); tam anlamıyla "ordu lideri") Yunancada "general" anlamında kullanılır. Hellenistik ve Bizans İmparatorluğu^[1] içinde terim aynı zamanda bir askerî vali tanımlamak için kullanılmıştır. Modern Yunan ordusunda en yüksek subay rütbesi.

Bizans kullanımı

strategos: strategetes (στρατηγέτης, "ordu komutanı") nadiren kullanılan alternatif bir terimdi: monostratigos (μονοστράτηγος, "tek-general") terimi Diğer strategoi veya birden fazla themanın kuvvetleri üzerinde komuta eden general anlamına gelirdi; stratigos autokrator, archistratigos (Grekçe: ἀρχιστράτηγος, "baş-general") ile protostratigos (πρωτοστράτηγος, "birinci-general") yüksek otoriteye sahip komutanları belirlerdi hipostratigos (Grekçe: ὐποστράτηγος, "yardımcı general") yardımcı komutanı, etkili bir korgenerali ifade ederdi.^[1]

Türk fetihleri öncesi stratigosun durumu

Strategos, themanın kısaca eyaletin en üst otoritesiydi. Askerî komutan değil, eyalette imparatoru temsil eden kişiydi. Vergilerin değerlendirilmesi ve toplanması dışında, eyalette onun izni olmadan neredeyse hiçbir şey yapılamazdı. Vergi meselesi Konstantinopolis’ten gönderilen görevlilerce yürütülürdü.^[2]

Strategosun görevlerinden biri, themanın ordusunun komutanı olmasıydı. Thema orduları, o eyalette yaşayan halktan, özellikle özgür köylülerden oluşturuluyordu. Bu ordular, Bizans’ın savunma ve saldırı gücünün temelini oluşturuyordu. Bu orduların toplam sayıları hakkında yeterince bilgi yoktur.Arap bir yazar olan Kudâme bin Câfer'in verdiği bilgiye göre, 9. yüzyılın ilk yarısında Anadolu themalarının askerî yükümlülüğü yaklaşık 70.000 asker civarındaydı.Bu rakam, Bizans için kara gücü anlamına gelmekte ve Anadolu’nun imparatorluk için önemli bir asker kaynağı olduğunu göstermektedir.^[2]

Kaynakça

Özel

^ ^a ^b Kajdan 1991, s. 1964.
^ ^a ^b Vryonis, Speros (1971). The decline of medieval Hellenism in Asia Minor: and the process of Islamization from the eleventh through the fifteenth century. Publications of the Center for Medieval and Renaissance Studies, UCLA, 4. Berkeley: University of California Press. ss. 2-3. ISBN 978-0-520-01597-5.

Genel

Alexander Kazhdan, (Ed.) (1991). The Oxford Dictionary of Byzantium (İngilizce). Oxford ve New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-504652-8.

[ODB-1] Kajdan 1991, s. 1964.

[:0-2] Vryonis, Speros (1971). The decline of medieval Hellenism in Asia Minor: and the process of Islamization from the eleventh through the fifteenth century. Publications of the Center for Medieval and Renaissance Studies, UCLA, 4. Berkeley: University of California Press. ss. 2-3. ISBN 978-0-520-01597-5.

[1]

[2]