Przejdź do zawartości

Carletonit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Carletonit
Ilustracja
Ciemnoniebieski okaz z Kanady
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

KNa
4
Ca
4
Si
8
O
18
(CO
3
)
4
(OH,F)·H
2
O
[1] (jednowodny zasadowy warstwowy oktakrzemian węglan potasu sodu wapnia)

Twardość w skali Mohsa

4–4,5[1][2]

Przełam

muszlowy[1][2], nierówny[3]

Łupliwość

doskonała, wyraźna[1][2]

Pokrój kryształu

pryzmatyczny, masywny[2], płaski, tabularny[3]

Układ krystalograficzny

tetragonalny[1][2]

Właściwości mechaniczne

kruchy[3]

Gęstość

2,4–2,5 g/cm³

Właściwości optyczne
Barwa

bezbarwny; niebieska w odcieniach, różowa[1][2]

Rysa

biała[1][2]

Połysk

szklisty, perłowy[1], czasem woskowy[2], tłusty[3]

Współczynnik załamania

1,517–1,521 (jednoosiowy)[4]

Inne

dwójłomność: 0,004[4] pleochroizm: słaby; O = bardzo blady niebieski; E = bardzo blady różowawo-brązowy[2]

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

9.EB.20[1]

Carletonit – bardzo rzadki, niebieski minerał, będący krzemianem warstwowym[1].

Nazwany od miejsca jego zbadania i rozpoznania, Uniwersytetu Carleton w Ottawie[1].

Właściwości

[edytuj | edytuj kod]

Krystalizuje w układzie tetragonalnym. Kryształy mają zazwyczaj pokrój pryzmatyczny lub masywny[2]. Jest minerałem kruchym, przezroczystym do półprzezroczystego[1][2]. Zazwyczaj jasno- lub ciemnoniebieski o białej rysie i szklistym bądź perłowym połysku. Typowymi zanieczyszczeniami w strukturze minerału są tytan, glin oraz magnez[1]. Okazy charakteryzujące się przewagą grup hydroksylowych nad anionami fluorkowymi nazywane są fluorcarletonitami[1]. Wykazuje dichroizm[5].

Występowanie

[edytuj | edytuj kod]

Powstaje w skałach metamorficznych[3]. Minerał ten występuje w ksenolitach marmurów i hornfelsów, które powstały w wyniku kontaktowego przeobrażenia łupków i wapieni, w nefelinowym sjenicie kompleksu gabrowo-sjenitowego[1][2][3]. Towarzyszą mu najczęściej pektolit, skalenie, kalcyt, fluoryt, kwarc[1], galena, albit, egiryn, oraz apofyllit[2][3]. Po raz pierwszy odkryty w kamieniołomie Poudrette w Mont Saint-Hilaire w Quebecu w 1971 roku[1]. Został stwierdzony także w masywie muruńskim w Rosji[1].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q r Carletonite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-05-02] (ang.).
  2. a b c d e f g h i j k l m John W. Anthony i inni red., Carletonite, [w:] Handbook of Mineralogy, 2001–2005, Mineralogical Society of America(inne języki) [dostęp 2025-05-12] (ang.).
  3. a b c d e f g Carletonite [online], Minerals.net [dostęp 2025-05-02].
  4. a b Carletonite [online], Gemdat [dostęp 2025-05-02].
  5. Carletonite, [w:] WebMineral.com [online] [dostęp 2025-05-12] (ang.).