Carletonit
Ciemnoniebieski okaz z Kanady | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
KNa |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa | |
| Przełam | |
| Łupliwość | |
| Pokrój kryształu | |
| Układ krystalograficzny | |
| Właściwości mechaniczne |
kruchy[3] |
| Gęstość |
2,4–2,5 g/cm³ |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa | |
| Rysa | |
| Połysk | |
| Współczynnik załamania |
1,517–1,521 (jednoosiowy)[4] |
| Inne |
dwójłomność: 0,004[4] pleochroizm: słaby; O = bardzo blady niebieski; E = bardzo blady różowawo-brązowy[2] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
9.EB.20[1] |
Carletonit – bardzo rzadki, niebieski minerał, będący krzemianem warstwowym[1].
Nazwany od miejsca jego zbadania i rozpoznania, Uniwersytetu Carleton w Ottawie[1].
Właściwości
[edytuj | edytuj kod]Krystalizuje w układzie tetragonalnym. Kryształy mają zazwyczaj pokrój pryzmatyczny lub masywny[2]. Jest minerałem kruchym, przezroczystym do półprzezroczystego[1][2]. Zazwyczaj jasno- lub ciemnoniebieski o białej rysie i szklistym bądź perłowym połysku. Typowymi zanieczyszczeniami w strukturze minerału są tytan, glin oraz magnez[1]. Okazy charakteryzujące się przewagą grup hydroksylowych nad anionami fluorkowymi nazywane są fluorcarletonitami[1]. Wykazuje dichroizm[5].
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]
Powstaje w skałach metamorficznych[3]. Minerał ten występuje w ksenolitach marmurów i hornfelsów, które powstały w wyniku kontaktowego przeobrażenia łupków i wapieni, w nefelinowym sjenicie kompleksu gabrowo-sjenitowego[1][2][3]. Towarzyszą mu najczęściej pektolit, skalenie, kalcyt, fluoryt, kwarc[1], galena, albit, egiryn, oraz apofyllit[2][3]. Po raz pierwszy odkryty w kamieniołomie Poudrette w Mont Saint-Hilaire w Quebecu w 1971 roku[1]. Został stwierdzony także w masywie muruńskim w Rosji[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r Carletonite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-05-02] (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m John W. Anthony i inni red., Carletonite, [w:] Handbook of Mineralogy, 2001–2005, Mineralogical Society of America [dostęp 2025-05-12] (ang.).
- ↑ a b c d e f g Carletonite [online], Minerals.net [dostęp 2025-05-02].
- ↑ a b Carletonite [online], Gemdat [dostęp 2025-05-02].
- ↑ Carletonite, [w:] WebMineral.com [online] [dostęp 2025-05-12] (ang.).