Neon (element)
Neon is een chemisch element met symbool Ne en atoomnummer 10. Het is een kleurloos edelgas.
Ontdekking
[bewerken | brontekst bewerken]Neon is in 1898 ontdekt door William Ramsay en Morris Travers, vrijwel gelijktijdig met de elementen xenon en krypton. Het Griekse woord neon betekent nieuw.
Toepassingen
[bewerken | brontekst bewerken]Om zijn goede thermische eigenschappen wordt neon als warmtetransportmedium in koelinstallaties gebruikt. In natriumlampen (gele straatlantaarns) dient het om bij het starten de gasontlading op gang te helpen tot de lamp warm genoeg is om het gele natriumlicht te gaan verspreiden. Om zijn oranje uitstraling in ontladingsbuizen wordt het toegepast in reclameverlichting. Die wordt gewoonlijk neonreclame genoemd, maar voor andere kleuren zijn andere gassen nodig, zoals argon.
Opmerkelijke eigenschappen
[bewerken | brontekst bewerken]Neon is na helium het lichtste edelgas en gloeit oranje/rood op bij ontlading in een elektronenbuis. Net als een aantal andere edelgassen kan neon bindingen aangaan met fluor. Dit is echter alleen in laboratoriumopstellingen aangetoond en nog nooit in de natuur. Tijdens massaspectrometrisch onderzoek zijn Ne+, (NeAr)+, (NeH)+ en (HeNe)+ aangetoond. Verder kan neon instabiele hydraten vormen.
Verschijning
[bewerken | brontekst bewerken]In de aardatmosfeer komt neon sporadisch voor (ongeveer 0,0015%); altijd in ongebonden toestand. Het kan industrieel geproduceerd worden via gefractioneerde destillatie van gekoelde lucht.
Isotopen
[bewerken | brontekst bewerken]
Zie Isotopen van neon voor het hoofdartikel over dit onderwerp.| Stabielste isotopen | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Iso | RA (%) | Halveringstijd | VV | VE (MeV) | VP |
| 20Ne | 90,48 | stabiel met 10 neutronen | |||
| 21Ne | 0,27 | stabiel met 11 neutronen | |||
| 22Ne | 9,25 | stabiel met 12 neutronen | |||
| 24Ne | syn | 34,24 min | β− | 2,470 | 24Na |
Van neon komen drie stabiele isotopen voor: 20Ne (90,48%), 21Ne (0,27%) en 22Ne (9,25%). Via neutronemissie en α-verval kunnen uit 24Mg en 25Mg de isotopen 21Ne en 22Ne worden geproduceerd. Isotopisch onderzoek van buitenaardse rotsblokken heeft aangetoond dat in het heelal 21Ne wordt geproduceerd. Dat houdt in dat neon kan worden gebruikt voor het bepalen van de ouderdom van dit soort rotsen en meteorieten.
Toxicologie en veiligheid
[bewerken | brontekst bewerken]Als edelgas is neon inert: het is niet brandbaar, explosief of giftig.
Het wordt verhandeld in cilinders die onder hoge druk staan. Bij te snelle ontsnapping koelt het – zoals alle gassen – sterk af. Bij zo'n quasi-adiabatische expansie kunnen vrieswonden op huid of ademhalingswegen ontstaan; deze lijken op brandwonden.
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]
- ↑ PubChem, geraadpleegd 12 januari 2026.
- ↑ PubChem geraadpleegd op 12 jabuari 2026. De in de referentie genboemde waarde 10,5 mL/kg is behulp van 1 kg water = 1,00 L en de dichtheid van 0,89994 kg/m3 omgerekend naar de in de infobox genoemde waarde.
- ↑ PubChem, geraadpleegd op 12 januari 2026
- 1 2 3 PubChem, geraadpleegd 12 januari 2026.
· 
· 
· · 