Przejdź do zawartości

Redlining

Brak wersji przejrzanej
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Redlining to dyskryminacyjna praktyka polegająca na odmowie świadczenia usług finansowych dzielnicom, w których mieszka znaczna liczba osób pochodzących z mniejszości rasowych lub etnicznych[1]. Redlining najbardziej widoczny jest w Stanach Zjednoczonych i dotyczy głównie Afroamerykanów, a także Meksykanów zamieszkujących południowo-zachodnią część kraju[2]. Najczęstsze przykłady tego zjawiska to odmowa udzielenia kredytu i ubezpieczenia, odmowa opieki zdrowotnej oraz powstawanie obszarów pozbawionych dostępu do żywności w dzielnicach, które zamieszkują mniejszości[3][4].

Odwrotny Redlining (ang. Reverse redlining) ma miejsce, gdy kredytodawca lub ubezpieczyciel kieruje do mieszkańców dzielnic zamieszkanych przez mniejszości (lub w większości przez mniejszości) zawyżone oprocentowanie, wykorzystując brak konkurencji w zakresie udzielania kredytów w porównaniu z dzielnicami, które redliningiem objęte nie są[5][6]. Efekt ten pojawia się również, gdy usługodawcy sztucznie ograniczają podaż nieruchomości dostępnych dla osób niebiałych, zapewniając w ten sposób alternatywny pretekst do stosowania wyższych stawek. Dzielnice, które były celem blokbustingu (ang. Blockbusting (dosłownie „przełamywanie bloku”)), również podlegały odwrotnemu redliningowi[7].

W latach 60. socjolog John McKnight po raz pierwszy użył tego terminu, aby opisać dyskryminujące praktyki banków w Chicago w stanie Illinois, które klasyfikowały niektóre dzielnice jako "niebezpieczne" lub niegodne inwestycji ze względu na skład rasowy ich mieszkańców[8]. W latach 80. XX wieku seria artykułów[9] autorstwa reportera śledczego Billa Dedmana, nagrodzona Pulitzerem (ang. Pulitzer-Price), pokazała jak banki w Atlancie często udzielały kredytów w dzielnicach zamieszkałych przez białych o niższych dochodach, lecz nie w dzielnicach zamieszkałych przez osoby o innym kolorze skóry o dochodach średnich lub nawet wyższych[10][11].

Czarne listy były powiązanym mechanizmem stosowanym przez instytucje stosujące redlining w celu śledzenia obszarów, grup i osób, które strona dyskryminująca zamierzała wykluczyć. W literaturze naukowej redlining zalicza się do szerszej kategorii racjonowania kredytów[12]. Udokumentowana historia redliningu w Stanach Zjednoczonych jest przejawem historycznego systemowego rasizmu, który miał szeroki wpływ na społeczeństwo amerykańskie, czego dwoma przykładami są nierówności w zakresie edukacji i mieszkalnictwa między grupami rasowymi[13][14]. Redlining jest również przykładem nierówności przestrzennej i nierówności ekonomicznej.

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Proces określany w Stanach Zjednoczonych mianem "redlining" miał miejsce w kontekście segregacji rasowej i dyskryminacji mniejszości. Jego początki sięgają praktyk sprzedażowych stosowanych przez Krajowe Stowarzyszenie Rad Nieruchomości oraz teorii dotyczących rasy i wartości nieruchomości sformułowanych przez ekonomistów skupionych wokół Richarda T. Ely'ego i jego Instytutu Badań nad Gospodarką Gruntową i Usługami Publicznymi, założonego na Uniwersytecie Wisconsin w 1920 roku[15]. Wraz z uchwaleniem ustawy National Housing Act z 1934 roku rząd federalny zaczął angażować się w tę praktykę i jednocześnie utworzył Federalną Agencję Mieszkalnictwa (FHA)[16]. Sformalizowany proces redliningu FHA został opracowany przez głównego ekonomistę ds. gruntów Homera Hoyta, w ramach inicjatywy mającej na celu opracowanie pierwszych kryteriów udzielania kredytów hipotecznych[17][18]. Wdrożenie tej federalnej polityki przyspieszyło upadek i izolację mniejszościowych dzielnic śródmiejskich poprzez wstrzymanie kapitału hipotecznego, co jeszcze bardziej utrudniło tym dzielnicom przyciągnięcie i zatrzymanie rodzin zdolnych do zakupu domów[19]. Dyskryminacyjne założenia redliningu pogłębiły segregację rasową w obszarach mieszkalnych i upadek miast w Stanach Zjednoczonych.

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Dexter H. Locke i inni, Residential housing segregation and urban tree canopy in 37 US Cities, „npj Urban Sustainability”, 1 (1), 2021, s. 15, DOI: 10.1038/s42949-021-00022-0, ISSN 2661-8001 [dostęp 2026-01-05] (ang.).
  2. ↑ CONTENTdm [online], digital.utsa.edu [dostęp 2026-01-05].
  3. ↑ Julian Agyeman, How urban planning and housing policy helped create ‘food apartheid’ in US cities [online], The Conversation, 9 marca 2021 [dostęp 2026-01-05] (ang.).
  4. ↑ “Redlining” and health indicators: Decisions made 80 years ago have health consequences today » NCRC [online], 2 lipca 2020 [dostęp 2026-01-05] (ang.).
  5. ↑ Levine, Hillel; Harmon, Lawrence (1992). The Death of an American Jewish Community: A Tragedy of Good Intentions. New York: Free Press. pp. 6–7, 68–72, 196–197, 276–277. ISBN 978-0-02-913865-6.
  6. ↑ Rothstein, Richard (2017). The Color of Law: A Forgotten History of How Our Government Segregated America. New York: Liveright Publishing Corporation. pp. 64–67. ISBN 978-1-63149-453-6.
  7. ↑ Cameron Hightower, James C. Fraser, The Raced–Space of Gentrification: “Reverse Blockbusting,” Home Selling, and Neighborhood Remake in North Nashville, „City & Community”, 19 (1), 2020, s. 223–244, DOI: 10.1111/cico.12444, ISSN 1535-6841 [dostęp 2026-01-05] (ang.).
  8. ↑ "IPR at 40" (PDF). Northwestern IPR. Northwestern University Institute for Policy Research. September 2018. Retrieved November 9, 2021.
  9. ↑ Awards: Pulitzer Prizes Awarded to The Atlanta Journal-Constitution [online], ajc [dostęp 2026-01-05] (ang.).
  10. ↑ Dedman, Bill (May 1–4, 1988). "The Color of Money" (PDF). The Atlanta Journal-Constitution. Archived from the original (PDF) on July 3, 2021.
  11. ↑ Investigative Classics: 'The Color of Money,' on Housing Redlining, 1988 | RealClearInvestigations [online], www.realclearinvestigations.com [dostęp 2026-01-05].
  12. ↑ Stuart A. Gabriel, Stuart S. Rosenthal, Credit rationing, race, and the mortgage market, „Journal of Urban Economics”, 29 (3), 1991, s. 371–379, DOI: 10.1016/0094-1190(91)90007-T, ISSN 0094-1190 [dostęp 2026-01-05].
  13. ↑ A Lesson on Critical Race Theory [online], www.americanbar.org [dostęp 2026-01-05] (ang.).
  14. ↑ Lori Martin, Kenneth Varner, Race, Residential Segregation, and the Death of Democracy: Education and Myth of Postracialism, „Democracy & Education”, 25 (1), 2017, DOI: 10.65214/2164-7992.1265, ISSN 2164-7992 [dostęp 2026-01-05].
  15. ↑ Winling, LaDale C; Michney, Todd M (June 1, 2021). "The Roots of Redlining: Academic, Governmental, and Professional Networks in the Making of the New Deal Lending Regime". Journal of American History. 108 (1): 42–69. doi:10.1093/jahist/jaab066.
  16. ↑ Alexis C. Madrigal, The Racist Housing Policy That Made Your Neighborhood [online], The Atlantic, 22 maja 2014 [dostęp 2026-01-08] (ang.).
  17. ↑ Rothstein, Richard (2017). The Color of Law: A Forgotten History of How Our Government Segregated America. Liveright. pp. 93–94. ISBN 978-1-63149-286-0.
  18. ↑ Homer Hoyt: An Introduction (PDF), January 29, 2019, retrieved May 25, 2021
  19. ↑ Wilson, William J. (1996). When work disappears: the world of the new urban poor (PDF) (1st ed.). New York: Knopf. p. 50 (PDF page 10). ISBN 978-0-679-72417-9.
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Redlining&oldid=78749271”