Netsuke

Die Haas met Amber Oë netsuke, deur Masatoshi, Osaka, c. 1880, uit ivoor, amber buffelhoring

'n Ivoorkleurige netsuke met 'n arendontwerp en 'n inrō met 'n takbokontwerp. Die kombinasie van netsuke en inrō skep 'n storie van 'n arend wat op takbokke jag. Edo-periode, 18de eeu

'n Netsuke (根付; [netsɯ̥ke]) is 'n miniatuurbeeldhouwerk wat in die 17de eeu in Japan ontstaan het. Aanvanklik 'n eenvoudig gekerfde knoopsluiting aan die koorde van 'n inrō-boks, het netsuke later ontwikkel tot ryklik gebeeldhoude vakmanskapvoorwerpe.

Geskiedenis

Tradisioneel het Japannese klere – eers die kosode en die latere evolusie daarvan, die kimono – nie sakke gehad nie. Alhoewel die moue van die kimono gebruik kon word om klein items te bêre, het die mans wat kimono gedra het, 'n groter en sterker houer nodig gehad om persoonlike besittings, soos pype, tabak, geld en seëls, in te bêre, wat gelei het tot die ontwikkeling van houers bekend as sagemono, wat met toue aan die gewaad se serpe (obi) gehang is.

Hierdie houers kon sakkies of klein geweefde mandjies gewees het, maar die gewildste was handgemaakte bokse (inrō) wat toegemaak is deur ojime, skuifkrale aan toutjies. Wat ook al die vorm van die houer was, die bevestigingsmiddel wat die koord bo-aan die raam vasgemaak het, was 'n gekerfde, knoopagtige skakelaar genaamd 'n netsuke. Netsuke, soos inrō en ojime, het mettertyd ontwikkel van streng utilitaristies tot voorwerpe van groot artistieke meriete en 'n uitdrukking van buitengewone vakmanskap. Netsuke-produksie was die gewildste gedurende die Edo-periode (1603–1867).

Netsuke en inrō het afgeneem namate Japannese klere geleidelik vanaf die Meiji-periode (1868–1912) verwester is. As gevolg van hul gewildheid onder Westerse versamelaars destyds, word van die grootste versamelings nou buite Japan gevind.

Vandag duur die produksie van netsuke voort, en sommige moderne netsuke kan hoë pryse in die VK, Europa, die VSA, Japan en elders behaal. Goedkoop maar getroue reproduksies is beskikbaar in museums en aandenkingswinkels.

Etimologie

Die term netsuke word gevorm uit die karakters ne (根, wat 'basis' beteken) en tsuke (付, wat 'aangeheg' beteken).