صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۱٬۰۶۷٬۰۴۵ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

نقاشی‌ای از بی‌بی‌خانم

بی‌بی‌خانم استرآبادی (۱۲۷۴ ه‍.ق – ۱۳۳۹ / ۱۳۴۰ ه‍.ق) نویسندهٔ ایرانی و از فعالان حقوق زنان در جنبش مشروطه بود. بی‌بی‌خانم فرزند محمدباقرخان استرآبادی (ایشیک آقاسی باشی و بزرگ ایل انزاب) و خدیجه خانم، دختر «ملا کاظم مجتهد مازندرانی» از ندیمه‌های شکوه‌السلطنه، مادر مظفرالدین شاه و مدرس کودکان در دربار بود. خدیجه خانم پس از آشنایی با محمدباقرخان استرآبادی و کسب اجازهٔ شاه با او ازدواج کرد و برای زندگی با همسرش به روستای نوکنده رفت. پدر او همسران دیگری هم داشت و همین موجب شد خدیجه خانم همراه با دو فرزندش (بی‌بی و حسین‌علی)، خانهٔ همسر را به بهانهٔ زیارت ترک کند و مجدداً به دربار بازگردد و به تدریس کودکان دربار مشغول شود. در همین ایام محمدباقرخان در نوکنده به قتل رسید. این گونه بی‌بی‌خانم که همراه مادرش بود، هم سواد آموخت و هم توانست محیط حرمسرای شاه و دنیای بیرون از دربار را توأمان تجربه کند. او علی‌رغم مخالفت خانواده، با یک نظامی اهل قفقاز به نام موسی‌خان وزیری ازدواج کرد و از این پیوند صاحب هفت فرزند شد. بی‌بی‌خانم در روزنامه‌های حبل المتین، تمدن و نشریه مجلس مقاله می‌نوشت. بیشتر مقالات او در دفاع از آموزش دختران است. بی‌بی‌خانم همچنین اولین دبستان دخترانه ایران را به نام «مدرسه دوشیزگان» بنیان گذاشت و در این راه با مشکلات و موانع مواجه گردید. گروه‌های مذهبی علیه او فتوا صادر کرده، به توهین و فحاشی پرداخته و خانه‌اش را به آتش کشیدند. اثر مهم بی‌بی‌خانم استرآبادی کتابی به نام معایب الرجال است که آن را در پاسخ به رسالهٔ تأدیب النسوان نوشت و از دیدگاه مردسالارانه نویسندهٔ ناشناس رسالهٔ مذکور انتقاد کرد.

ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

… به دلیل توفان، تیم ملی فوتبال مصر نتواست با کشتی به بازی‌های جام جهانی فوتبال ۱۹۳۰ اروگوئه برسد؟ (در تصویر)
… تندیس‌های ملکه حاکم مصر، حتشپسوت، با ریش مصنوعی، تاج و پوشش مردانه ساخته می‌شد تا نشان دهد زن بودن مانع فرمانروایی نیست؟
… به ازای هر ۱۶۶ شهروند آلمان شرقی یک مأمور مخفی اشتازی و به ازای هر ۶٫۵ شهروند یک خبرچین یا جاسوس پاره‌وقت وجود داشت؟
… الیاس‌شاهیان یک دودمان تُرکی-ایرانی اهل سیستان بودند که در سلطان‌نشین بنگاله قدرت یافتند؟
… سر هرکول به دلیل چندبار سرقت و آسیب رسانی و برای محافظت به خزانه میراث استان کرمانشاه منتقل شد؟
… معمر قذافی در سفرهای رسمی، اصرار داشت که در چادر بزرگ بادیه‌نشینی‌اش اقامت کند و چند شتر را نیز با هواپیما منتقل می‌کرد تا هر روز شیر تازه برایش فراهم شود؟

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۷ بهمن ۱۴۰۴ خورشیدی) ۱٬۰۶۷٬۰۴۵ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت

از میان خبرها

دلسی رودریگز

دلسی رودریگز (در تصویر)، پس از دستگیری نیکلاس مادورو در جریان حملات ایالات متحده به پایتخت، به عنوان رئیس‌جمهور موقت ونزوئلا سوگند یاد کرد.
پس از حملات هوایی آمریکا علیه حکومت ونزوئلا، نیکلاس مادورو دستگیر و به آمریکا انتقال داده شد.
آتش‌سوزی در یک بار در جریان جشن‌های شب سال نو در کران-مونتانا، سوئیس، دست‌کم ۴۰ نفر را به کام مرگ کشاند.
نصری عصفوره، پس از یک ماه جنجال پیرامون روند شمارش آراء به عنوان رئیس‌جمهور هندوراس انتخاب شد.
فتافهی فاکافانوا توسط مجلس قانون‌گذاری تونگا به عنوان نخست‌وزیر انتخاب شد.

یادبودها

امروز: سه‌شنبه، ۲۷ ژانویه ۲۰۲۶ میلادی برابر ۷ بهمن ۱۴۰۴ هجری خورشیدی و ۷ شعبان ۱۴۴۷ هجری قمری (UTC)

روز جهانی یادآوری هولوکاست

رویدادها

۱۹۱۵ - سرپرسی سایکس از سوی دولت بریتانیا مأموریت یافت همراه عده‌ای از افسران بریتانیایی و نظامیان هندی عازم بندرعباس شود و سپس در ایران یک نیروی نظامی موسوم به «پلیس جنوب» تشکیل دهد.
۱۹۴۴ - جنگ جهانی دوم: خاتمه محاصره ۹۰۰ روزه لنینگراد.
۱۹۴۵ - جنگ جهانی دوم: آزاد سازی اسیران اردوگاه آشویتس توسط ارتش سرخ.
۲۰۱۱ - بهار عربی: آغاز انقلاب یمن با تجمع ۱۶٬۰۰۰ مخالف در صنعا، یمن.

زادروزها

۱۷۵۶ - زادروز ولفگانگ آمادئوس موتسارت، آهنگساز اتریشی، از بزرگ‌ترین آهنگسازان موسیقی کلاسیک.
۱۸۳۲ - زادروز لوئیس کارول، نویسندهٔ انگلیسی، خالق آلیس در سرزمین عجایب

درگذشت‌ها

۱۸۱۴ - درگذشت یوهان گوتلیب فیشته (در تصویر)، فیلسوف آلمانی؛ از پایه‌گذاران مکتب ایده‌آلیسم.
۱۹۰۱ - درگذشت جوزپه وردی، آهنگساز ایتالیایی.
۲۰۰۶ - درگذشت یوهانس راو، سیاستمدار آلمانی عضو حزب سوسیال دموکرات، هشتمین رئیس‌جمهور آلمان.

→ روز قبل – روز بعد ←
یادبودهای ژانویه – یادبودهای بیشتر…